آذربایجان از مناطق حاصلخیز كشور است كه اراضی و استعداد و امكانات توسعه كشاورزی و تراكم نسبی جمعیت آن از اغلب استانها بیشتر بوده روستاها و زمینهای زراعی آن آبادتر از سایر نقاط كشور است و از نظر كشاورزی و دامپروری نمونه است و میتوان آنرا از بهترین مناطق ایران به شمار آورد كه همواره نقش تعیین كننده در خدمت به كشور داشته است .

طبق آمار بدست آمده از اطلس ملی ایران این منطقه همواره در زمینه كشاورزی پیشتاز بوده است كه در ذیل تنها به مواردی از آن اشاره میكنیم .

1- از نظر میزان سطح كشت محصولات دیمی سه استان آذربایجان شرقی - غربی - و اردبیل روی هم مقام اول و آذربایجان شرقی به تنهایی مقام سوم را در سطح كشور به خود اختصاص داده اند .

2- از نظر سطح زیر كشت سیب زمینی استان اردبیل در ردیف اول قرار دارد .

3 - از نظر میزان تولید سیب زمینی استان اردبیل و آذربایجان شرقی به ترتیب اول و دوم هستند .

4 - از نظر میزان تولید سیب استان آذربایجان غربی و شرقی به ترتیب اول و سوم هستند .

5 - از نظر میزان تولید حبوبات استان های آذربایجان شرقی - غربی و اردبیل جزء پنج استان اول كشور هستند .

6 - از نظر تولیدات تباتات علوفه ای آذربایجان شرقی و غربی به ترتیب ردیف دوم و سوم را به خود اختصاص داده اند .

7 - از نظر تولید دانه های روغنی استان آذربایجان غربی در ردیف دوم قرار دارد .

8 - از نظر تولید محصولات عمده باغی در تولید میوه های هسته ای آذربایجان شرقی دوم است .

9 - از نظر تعداد سیلوهای گندم استان آذربایجان شرقی در مقام اول قرار دارد .

10- توزیع قدر نسبی مساحت زیر كشت به كل وسعت آن نشان میدهد كه بیشترین كاربری كشاورزی به استان اردبیل تعلق دارد .

11 - شهرستان ارومیه بیشترین و بهترین نوع انگور را دارد . و در آن 45 رقم انگور از جمله انگور بی دانه ( بهترین نوع انگور ایران ) كشت میشود .

12 - قسمت اعظم كشت فندق در آذربایجان شرقی و نواحی مختلف استان اردبیل میباشد .

13 - مرغوبترین نوع سیب زمینی مربوط به استان آذربایجان شرقی است .

14 - هر ساله بیش از 4/1 پیاز تولیدی كشور در استان آذربایجان شرقی تولید میشود .

......

در مورد صنعت نیز این منطقه جزء یكی از قطب های اصلی صنعت كشور محسوب میشود كه در زیربه نمونه هایی از آن اشاره میكنیم .

1 - قالی و قالیچه بافی از صنایع دستی مهم این منطقه بوده محصولات تولیدی آن در سطح صادرات كشور دارای اهمیت اقتصادی است و تبریز از مراكز عمده قالی بافی ایران است .

جنبش تاسیس كارگاههای قالی بافی از تبریز آغاز شد و به شهرهای مشهد - كرمان - كاشان و .. رسید .

2 - در مورد چرم سازی از دیر باز كارگاههای چرم سازی تبریز در تهیه چرم مرغوب شهرت داشته اند .

3 - در امر كبریت سازی سهم آذربایجان بیش از سایر نقاط ایران است زیرا اولین كارخانه های مربوط در شهر تبریز تاسیس یافته و امروزه هم محصول كبریت آن نسبت به استانهای دیگر در درجه اول اهمیت قرار دارد .

4 - در مورد كفش نیز كفش تبریز در مرغوبیت جنس معروف است .

5 - پالایشگاه تبریز از نظر میزان تولید در ردیف سوم كشور قرار دارد و فرآورده های آن به مصرف استانهای آذربایجان شرقی - غربی - كردستان - زنجان و همدان میرسد .

6 - كارخانه حوله بافی برق لامع تبریز یكی از مشهور ترین واحدهای حوله بافی كشور است كه استاندارد محصولات تولیدی آن مورد قبول كشورهای اروپائی - امریكا و حوزه های خلیج فارس است .

7 - شهر تبریز از قدیم یكی از قطب های بازرگانی محسوب میشود زیرا قسمت اعظم تجارت بین اروپا و ایران در تبریز و استانبول متمركز بود .